UKŁAD MOCZOWO-PŁCIOWY

1. Anatomia
1.1 Nerki
1.1.1 kształt, wielkość i położenie,
1.1.2 zarysy brodawek nerkowych kielichów nerkowych I i II-rzędowych,
1.1.3 wielkość, kształt miedniczek nerkowych,
1.1.4 miedniczka zewnątrznerkowa,
1.1.5 unaczynienie nerki, tętnice i żyły nerkowe
1.2 Moczowody
1.2.1 wielkość, przebieg
1.2.2 ujście pęcherzowe moczowodów
1.3 Pęcherz moczowy
1.3.1 kształt, pojemność, grubość ściany,
1.3.2 okolica trójkąta pęcherzowego,
1.3.3 ujście pęcherzowe cewki moczowej
1.4 Gruczoł krokowy
1.4.1 położenie, kształt, wielkość, zarysy
1.4.2 obecność torebki
1.5 Worek mosznowy
1.5.1 jądra: kształt, wielkość, zarysy, struktura, unaczynienie miąższu,
1.5.2 najądrza: struktura, wielkość i kształt
1.5.3 powrózek nasienny: naczynia tętnicze i żylne
1.6 Macica, jajniki, pochwa
1.6.1 macica : kształt, wielkość, położenie, grubość ściany
1.6.2 jajnik : kształt, wielkość, położenie, struktura
2. Metody badania
2.1 Ultrasonografia
2.1.1 nerki
- badanie w czasie rzeczywistym, głowicą wektorową lub Convex 3,5-5 MHz ; ocena unaczynienia za pomocą metody Dopplera w kolorze i Power Doppler Energy naczyń śródmiąższowych, tętnic i żył nerkowych,
2.1.2 narządy miednicy mniejszej (pęcherz moczowy, gruczoł krokowy, pęcherzyki nasienne, macica, jajniki)
- badanie w czasie rzeczywistym glowicą wektorową lub Convex 3,5 - 5 MHz
- badanie głowicą doodbytniczą i dopochwową
2.1.3 narządy worka mosznowego
- badanie głowicą liniową 7-10 MHz echostruktura jąder, najądrzy, powrózka nasiennego. Badanie dopplerowskie unaczynienia jąder, ocena żylaków powrózka nasiennego w pozycji leżącej i stojącej. Ocena przepływów nisko- lub wysokooporowych i ich różnicowanie w oparciu o spektrum przepływu i wskaźnik oporności - RI,
2.2 Zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej
2.2.1 wskazania do wykonania zdjęcia przeglądowego jamy brzusznej,
2.2.2 przygotowanie pacjenta do zdjęcia przeglądowego jamy brzusznej,
2.2.3 pelwimetria rentgenowska
2.3 Badanie dróg moczowych z użyciem środków cieniujących
2.3.1 urografia
2.3.2 uretrocystygrafia wstępująca, mikcyjna
2.3.3 pielografia wstepująca
2.3.4 pielografia zstepująca
2.4 Badania izotopowe
2.4.1 scyntygrafia nerek znakowana Tc 99m
2.4.2 renografia i renocystografia
2.4.3 angioscyntygrafia
2.5 Tomografia komputerowa, badanie z uwzględnieniem techniki spiralnej oraz trójwymiarowej rekonstrukcji obrazu
2.6 Rezonans magnetyczny
2.7 Arteriografia i flebografia nerkowa
3. Symptomatologia
3.1 Kolka nerkowa - usg, zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej
3.1.1 bez cech wodonercza,
3.1.2 z cechami utrudnionego odpływu - urografia, pielografia wstępująca
3.2 Krwiomocz. Krwinkomocz.
3.2.1 na tle kamicy,
3.2.2 z powodu nowotworu pęcherza moczowego łagodnego i złośliwego
3.2.3 krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego,
3.2.4 zmiany zapalne miąższu nerkowego
3.2.5 nowotwory nerek i moczowodów
3.2.6 uraz dróg moczowych z wodonerczem w obrazach usg, urografii i KT
3.2.7 przewlekłe wodonercze
3.3 Nadciśnienie tętnicze pochodzenia naczyniowo-nerkowego.
3.4 Nerka przeszczepiona - badanie usg przeglądowe i dopplerowskie
3.4.1 powikłania wczesne - przetoka moczowa, niedrożność zespolenia, krwiak i ropień okołonerkowy,
3.4.2 powikłania późne - kamica nerkowa, zakażenia dróg moczowych, zwężenie zespolenia ze współistniejącym wodonerczem, odpływ pęcherzowo-moczowodowy,
3.4.3 różnicowanie odrzucenia przeszczepu w obrazie usg, KT i ewentualnie w badaniu naczyniowym z niedrożnością tętnicy nerkowej,
3.4.4 biopsja aspiracyjna cienkoigłowa pod kontrolą usg
3.5 Częstomocz
3.5.1 pęcherz neutrogenny
3.5.2 zwężenie cewki moczowej
3.5.3 przerost gruczołu krokowego - łagodny i nowotworowy \\
3.5.4 zmiany zapalne pęcherza
3.5.5 ropomocz, zakażenie dróg moczowych, obecność bakterii w moczu
4. Wady wrodzone i rozwojowe
4.1 Nieprawidłowa liczba i ułożenie nerek, moczowodów, pęcherza moczowego, cewki moczowej, jąder, jajnika, macicy
4.2 Wady budowy:
4.2.1 miąższu nerkowego (nerka gąbczasta, torbiele, torbielowatość, przetoki tętniczo-żylne)
4.2.2 dróg moczowych (uchyłki, pseudouchyłki, wady trójkąta pęcherzowego, ureterocele, zwężenia)
5. Zapalenia
5.1 Nieswoiste
5.1.1 ostre i przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek
5.1.2 ropne zapalenie nerek, ropowice przynerkowe i przetoki nerkowe, moczowodowe, pęcherzowe i pochwowe
5.1.3 ostre i przewlekłe zapalenia przydatków, skręt torbieli jajnika, endometrioza
5.1.4 zapalenie jąder i najądrzy
5.1.5 ostre i przewlekłe zapalenie gruczołu krokowego, ropień
5.2 Swoiste
5.2.1 gruźlica
5.2.2 grzybice
5.2.3 marskość nerek i pęcherza moczowego
6. Zwyrodnienia
6.1 Martwica brodawek
6.2 Nefrocalcinosis (zwyrodnienie wapniste nerek)
6.3 Odrzucenie nerki przeszczepionej
6.4 Zmiany popromienne
7. Kamica dróg moczowych
8. Nowotwory
8.1 Łagodne
8.1.1 nerek, moczowodów, pęcherza moczowego, cewki moczowej,
8.1.2 macicy, jajników, pochwy,
8.2 Łagodny przerost gruczołu krokowego
8.3 Złośliwe nerek, moczowodów, pęcherza moczowego, cewki moczowej, prącia, jąder, najądrzy, gruczołu krokowego, jajnika, macicy i przymacicza,
8.4 Guzy przestrzeni zaotrzewnowej - pierwotne i przerzutowe,
8.5 Ocena naczyń jamy brzusznej w guzach nerek i pęcherza moczowego
9. Zmiany pourazowe
9.1 Krwiak przestrzeni zaotrzewnowej,
9.2 Podtorebkowe lub całkowite pęknięcie nerki,
9.3 Moczowodów, pęcherza moczowego i cewki moczowej,
9.4 Pęknięcie jądra, uwięźnięta przepuklina mosznowa, skręt szypuły naczyniowej
9.5 Macicy, pochwy i okolicy przydatków.
10. Ciąża
10.1 Ocena wieku płodu
10.2 Objawy USG zagrażającego poromnienia, ciąży pozamacicznej, pustego jaja płodowego
10.3 Ocena położenia łożyska
10.4 Objawy śmierci płodu (USG. Rtg)