TWARZOCZASZKA

ZĘBY, PRZYZĘBIE, GRUCZOŁY ŚLINOWE

1. Anatomia

1.1 Zatoki : czołowe, sitowe, szczękowe, klinowa, jama nosowa.

1.2 Podniebienie twarde i miękkie

1.3 Szczęka, żuchwa, stawy skroniowo-żuchwowe

1.4 Język, dno jamy ustnej

1.5 Gruczoły ślinowe: przyuszne, podżuchwowe, podjęzykowe

1.6 Zęby mleczne i stałe, budowa wyrostka zębodołowego

2. Metody badania

2.1 Zdjęcia rentgenowskie czaszki, twarzoczaszki, zatok obocznych nosa

2.2 Zdjęcia zewnštrzustne :

- pantomografia przeglšdowa

- tomografia spiralna poprzeczna wyrostka zębodołowego w oparciu o pantomografię (aparat Cranex-Tome)

- zdjęcia czynnościowe wg Schullera i pantomografia czynnościowa

- zdjęcie teleradiograficzne (cefalometryczne) dla potrzeb ortodoncji

- zdjęcie tylno-przednie i skośne żuchwy

- tomografia komputerowa osiowa i w rzucie czołowym okolicy twarzoczaszki

- rezonans magnetyczny - wskazania do badania (dno jamy ustnej, język, ślinianki, stawy skroniowo-żuchwowe)

- sialografia i pantomosialografia

2.3 Zdjęcia wewnštrzustne :

- zębowe - wg Cieszyńskiego

- zębowe - technikš kšta prostego

- zdjęcie zgyzowo-skrzydłowe

- zdjęcie zgryzowe podniebienia twardego i dna jamy ustnej

- zdjęcie zgryzowe podniebienia i wyrostka zębodołowego celowane na szczelinę rozszczepu

2.4 Radiografia cyfrowa systemu "Digora" i radiowizjografia

2.5 Ultrasonografia (ślinianki, stawy skroniowo - żuchwowe)

2.6 Ultrasonografia dopplerowska w diagnostyce szyi i ślinianek

2.7 Badanie KT twarzoczaszki

2.8 MR dna jamy ustnej, języka, ślinianek, stawów skroniowo-żuchwowych i zatok obocznych nosa.

2.9 Sialografia, pantomosialografia

2.10 Badania izotopowe kości twarzowej części czaszki

3. Symptomatologia

3.1 Neuralgia nerwu twarzowego ( bóle okolicy zatok i policzka); obrzęk okolicy policzka

3.2 Neuralgia nerwu zębodołowego dolnego (żuchwy, okolicy stawu skroniowo-żuchwowego)

3.3 Wyciek krwisty z jamy nosowej

3.4 Guz okolicy podżuchwowej (powiększenie ślinianki, powiększone węzły chłonne, torbiele boczne szyi, przetoki tętniczo-żylne)

3.5 Guz okolicy podniebienia twardego lub miękkiego, zaburzenia połykania

3.6 Rozszczepy wargi, wyrostka zębodołowego i podniebienia

3.7 Ból zęba ze szczególnym uwzględnieniem patologii ostatnich trzonowców

3.8 Uczucie "suchości" w jamie ustnej, "fetor ex orae"

3.9 Krwawienie z dzišseł - patologia przyzębia, choroby układowe

3.10 Obrazy rentgenowskie zębów i wyrostków zębodołowych w chorobach endokrynologicznych

4. Wady wrodzone i rozwojowe

4.1 Nadmiernie rozwinięte zatoki czołowe, niedorozwój zatok czołowych

4.2 Anomalie sitowia i jamy nosowej

4.3 Niedorozwój głowy żuchwy, anomalie wyrostków dziobiastych

4.4 Przerost, niedorozwój żuchwy, szczęki

4.5 Zęby nadliczbowe, brak zawišzków zębowych, zęby zatrzymane, zšb w zębie

4.6 Dystostosis cleido-cranialis, zespół Gardner'a, dystostosis mandibulo-facialis

4.7 Rodzinny niedorozwój szkliwa, dentinogenesis imperfecta

4.8 Rozszczepy pierwotne i wtórne

4.9 Wady jamy nosowej jedno- i obustronne (ujścia tylnego)

5. Zapalenia

5.1 Ostre i przewlekłe zapalenie ślinianek (usg, sialografia, KT i MR)

5.2 Ostre i przewlekłe zapalenie zatok i jamy nosowej (zdjęcie przeglšdowe, KT, MR)

5.3 Kamica ślinianek

5.4 Próchnica, zapalenie miazgi

5.5 Zmiany przywierzchołkowe zebów

5.6 Zapalenie kości szczęk ostre i przewlekłe

5.7 Zapalenie przyzębia - kieszonki kostne

5.8 Zapalenie stawów skroniowo-żuchwowych

6. Zwyrodnienia

6.1 Zwyrodnienia stawów skroniowo-żuchwowych

6.2 Ocena zębodołu po ekstrakcji zęba

6.3 Ocena kości szczęk po operacji i ewentualnym leczeniu przeszczepów kostnych

7. Nowotwory

7.1 Łagodne

7.1.1 występujšce również w innych tkankach i narzšdach (np. torbiele, włókniaki, polipy, chrzęstaniaki, kostniaki)

7.1.2 zębopochodne kości szczęk i tkanek miękkich

7.1.3 guzy ślinianek

7.2 Złośliwe

7.2.1 guzy złośliwe zębopochodne - objawy rentgenowskie nacieku żuchwy i szczęki

7.2.2 guzy złośliwe występujšce w układzie kostnym

7.2.3 guzy złośliwe przechodzšce z otaczajšcych struktur

7.2.4 przerzuty nowotworowe

7.2.5 choroby układowe (np. białaczka, chłoniaki, choroba Pageta, szpiczak)

8. Zmiany pourazowe

8.1 Złamanie szczęki Le Forte I, II, III, wyłamanie zespołu szczękowo-jarzmowego (zdjęcia rentgenowskie konwencjonalne, KT)

8.2 Złamanie żuchwy i stawu skroniowo-żuchwowego

8.3 Złamania zęba i wyrostka zębodołowego

8.4 Złamania patologiczne kości szczęk

OCZODÓŁ

1. Anatomia

1.1 Ograniczenia kostne, szczeliny oczodołowe, kanał nerwu wzrokowego

1.2 Gałka oczna, (na podstawie obrazu KT i MR)

1.3 Stożek oczodołu wraz z zawartościš i struktury zewnštrzstożkowe

1.4 Nerw wzrokowy (także w odcinku wewnštrzczaszkowym + droga wzrokowa)

2. Metody badania

2.1 Radiologia konwencjonalna (zdjęcia przeglšdowe, celowane, lokalizacja ciał obcych metalicznych)

2.2 Ultrasonografia

2.3 Tomografia komputerowa, technika badania z uwzględnieniem doboru płaszczyzny poprzecznej lub czołowej przekrojów, rekonstrukcji wielopłaszczyznowej i 3D).

2.4 MR (technika badania z uwzględnieniem doboru oprzyrzšdowania, tj. cewki głównej lub lokalnej)

2.5 Badania naczyniowe (najważniejsze wskazania)

3. Symptomatologia

3.1 Główne wskazania kliniczne do diagnostyki radiologicznej oczodołów (wytrzeszcz, obrzęk tkanek miękkich, ból pozagałkowy, wyczuwalny guz, dwojenie, stany pourazowe, gwałtownie postępujšca utrata wzroku o nieustalonej klinicznie etiologii)

3.2 Objawy kliniczne najczęściej ocenianych radiologicznie chorób oczodołu (orbitopatia tarczycowa, guzy gałki ocznej u dorosłych (czerniaka, przerzut nowotworowy) i dzieci (siatkówczak), guzy pozagałkowe wewnštrz- i zewnštrzstożkowe, dotyczšce ścian kostnych, guz rzekomy, stany zapalne i pourazowe).

3.3 Radiologiczne postępowanie diagnostyczne w zależności od objawów chorobowych i jednostki chorobowej

4. Wady rozwojowe

4.1 Wady rozwojowe kości oczodołu (zwłaszcza w nerwiakowłókniakowatości typ 1

4.2 Gałki ocznej (małoocze, powiększenie i zniekształcenie gałki ocznej)

5. Zapalenia

5.1 Tkanek powierzchownych i położonych poza przegrodš oczodołowš

5.2 Zmiany typu pseudotumor oraz w przebiegu orbitopatii taraczycowej

6. Nowotwory

6.1 Pierwotne guzy oczodołu (gałki ocznej, pozagałkowe, naczyniopochodne, dotyczšce mięśni oczodołu, nerwu wzrokowego i gruczołu łzowego)

6.2 Wtórne guzy oczodołu (przerzuty odległe i przez cišgłość)

6.3 Zmiany nowotworowe ścian kostnych (pierwotne i wtórne)

7. Zmiany pourazowe

7.1 Typy złamań oczodołu (ocena złamań i uszkodzenia tkanek miękkich w badaniach radiograficznych, KT i MR)

7.2 Ciała obce oczodołu (diagnostyka ciał obcych metalicznych i niemetalicznych, możliwości lokalizacji).

UCHO

1. Anatomia

2. Metody badania

2.1 Zdjęcie rentgenowskie (wg. Schullera, Stenveersa, Mayera, osiowe podstawy czaszki, warstwowe)

2.2 Tomografia komputerowa

2.3 Rezonans magnetyczny

3. Wady wrodzone i rozwojowe

4. Zapalenia

4.1 ucha środkowego

4.2 wyrostka sutkowatego

4.3 perlak pierwotny i wtórny

4.4 powikłania neurologiczne (zakrzepowe zapalenie zatoki esowatej, ropień nadoponowy, ropień mózgu)

5. Nowotwory

5.1 Raki

5.2 Mięsaki

5.3 Kłšbczak

5.4 Nerwiaki nerwu słuchowego

6. Zamiany pourazowe

KRTAŃ

1. Anatomia

2. Metody badania

2.1 Zdjęcie rentgenowskie

2.2 Tomografia komputerowa

2.3 Rezonans magnetyczny

2.4 Ultrasonografia (echolaryngografoa)

3. Zmiany zapalne

4. Zaburzenia czynnościowe

5. Nowotwory