Schorzenia narządu ruchu



Zapalenie kości patrz też "Pediatria" Scyntygrafia RTG MR, KT Wskazana Wskazane Wskazane warunkowo Scyntygrafia trójfazowa - badanie czułe zwłaszcza w pierwszym okresie zapalenia, jednak mało specyficzne. Jej wynik należy oceniać z równocześnie wykonanym zdjęciem rentgenowskim, które zwłaszcza przed upływem 14 dni może nie wykazać zmian. W przypadku wątpliwości wskazana scyntygrafia ze znakowanymi leukocytami lub znakowanymi IgG (immunoglobulina G). MR ma coraz większe zastosowanie zwłaszcza w zmianach zapalnych w kręgosłupie i w stopie cukrzycowej przy poszukiwaniu martwaków. KT ułatwia poszukiwanie martwaków jednak znaczenie tego badania w diagnostyce zapalenia kości jest mniejsze niż MR.
Pierwotne guzy kości patrz też "Nowotwory" RTG MR, KT, scyntygrafia Wskazane Wskazane warunkowo Zdjęcie RTG jest niezbędnym elementem rozpoznania. MR dostarcza więcej informacji o istocie guza i o rozległości zmiany, winno ono być wykonane przed biopsją. KT bardzo przydatne zwłaszcza gdy zawodzi dwupłaszczyznowe zdjęcie rentgenowskie (kręgosłup, miednica). Scyntygrafia trójfazowa może być przydatna dla określenia aktywności biologicznej guza, jak również w rozpoznaniu wieloogniskowości oraz wówczas, gdy wynik badani rtg jest niepewny, bądź ujemny.
Poszukiwanie przerzutów do kości - przy znanym ognisku pierwotnym Scyntygrafia ("whole body") MR Wskazana Wskazany warunkowo Scyntygrafia służy do oceny całego kośćca i jest metodą bardziej czułą od zdj. RTG. Te ostatnie są wskazane tylko do oceny struktury kostnej w obszarze większej aktywności wykazanej w scyntygrafii. W raku stercza o celowości zastosowania diagnostyki obrazowej decyduje podwyższony poziom PSA. Uwaga - niewskazane są zdjęcia przeglądowe całego kośćca. MR - bardziej specyficzny i czuły od scyntygrafii, zwłaszcza gdy zmiana umiejscowio-na np. w kręgosłupie.
Szpiczak RTG Scyntygrafia MR Wskazane Wskazana warunkowo Wskazane warunkowo RTG całego kośćca dla oceny morfologii i zaawansowania zmian. Scyntygrafia może dać wynik negatywny w ok. 50% przypadków, ale może być użyteczna przy ocenie postępu leczenia i próbie wykrycia przyczyny miejscowych bóli. MR - bardzo czuły, nawet jeśli ograniczony do badania kręgosłupa, miednicy, bądź kości długich.
Guz części miękkich MR Wskazane MR w połączeniu z wykonanym wcześniej USG (zmiana torbielowata czy lita). MR jest najlepszą metodą diagnostyczną - KT jedynie dla wykrycia zwapnień.
Uraz (obrażenia w obrębie kości i stawów) RTG KT, scyntygrafia, MR USG Wskazane Wskazane warunkowo Wskazane warunkowo Badaniem niezbędnym w każdym przypadku są zdjęcia RTG. KT - konieczna w ocenie obrażeń w obrębie czaszki, kręgosłupa i miednicy. Scyntygrafia lub MR mogą wykazać złamanie trudno dostrzegalne na zdjęciu RTG. MR ponadto uwidacznia zmiany w częściach miękkich, krwiaki śródstawowe, a nawet szczelinę złamania czy zgrubienia okostnej (w złamaniu stresowym).
Uszkodzenie tkanek miękkich USG MR Wskazane Wskazane Dla oceny uszkodzenia mięsni, ścięgien i torebek stawowych.
Bóle kostne RTG, scyntygrafia MR Wskazane Wskazane warunkowo Zdjęcie RTG tylko okolic, w których występują bóle. Jeżeli objawy nadal występują, a zdjęcia RTG dają obraz negatywny - należy wykonać scyntygrafię. Wystąpienie zwiększonej aktywności w scyntygrafii jest objawem niespecyficznym, ale wskazuje na schorzenie mimo braku zmian na zdj. RTG. Scyntygrafia jest wskazana w ocenie wieloogniskowych schorzeń. W bliżej nieokreślonych bólach kostnych podobne do scyntygrafii znaczenie ma MR
Osteodystrofia nerkowa Scyntygrafia RTG Wskazana Wskazane warunkowo Scyntygrafia pozwala na różnicowanie osteodystrofii nerkowej z innymi chorobami wpływającymi na obraz scyntygraficzny kości. Badanie RTG winno być ograniczone do zdjęć: rąk, miednicy, i zdj. bocznego kręgosłupa lędź wiowego.
Osteomalacja Scyntygrafia RTG MR Wskazana Wskazane warunkowo Wskazane warunkowo Scyntygrafia ukazuje uogólnione jak też zlokalizowane zmiany (złamania powolne). Zdjęcia RTG są użyteczne tylko przy analizie miejscowych niejednoznacznych zmian (złamania powolne, strefy Loosera Milkmana). MR jest jedyną skuteczną metodą rozpoznania przyczyny osteomalacji onkogennej
Ból przy osteoporozie RTG kręgosłupa Densynometria Scyntygrafia Wskazane Wskazana warunkowo Wskazana warunkowo Zdjęcia boczne kręgosłupa dla wykrycia złamań kompresyjych. Badania densytometryczne służą do obiektywnego pomiaru gęstości mineralnej kości. Scyntygrafia umożliwia różnicowanie pomiędzy starymi i świeżymi złamaniami.
Zapalenia stawów RTG Scyntygrafia USG Wskazane Wskazana warunkowo Wskazane RTG tylko tych stawów, w których występują dolegliwości. Scyntygrafia trójfazowa identyfikuje stawy aktywne zapalnie. Dobrze wykazuje wysięk, ułatwia apirację i rozpoznanie natury zapalenia.
Reumatoidalne zapalenie stawów RTG stawów rąk i stóp Scyntygrafia Wskazane Wskazana  
Ból przy założonej endoprotezie RTG, scyntygrafia Wskazane Prawidłowy obraz scyntygraficzny wyłącza istnienie większości póź nych powikłań. Badanie scyntygraficzne może być pomocne w różnicowaniu między obluzowaniem endoprotezy a infekcją. Gdy wynik badania scyntygraficznego jest wątpliwy, należy wykonać badanie z użyciem znakowanych leukocytów, znakowanej IgG lub cytrynianu galu (Ga-67). Sprawdzenie ruchomości protezy podczas fluoroskopii jest pomocne przy podejrzeniu obluzowania.
Ból barku RTG, USG MR Wskazane Wskazane warunkowo Stwierdzenie zmian charakterystycznych dla dny w pierścieniu rotatorów jest możliwe w badaniu USG.
Zespół ciasnoty podbarkowej RTG MR Wskazane Wskazane warunkowo Zdjęcie profilowe łopatki tzw. projekcja "Y". MR kiedy leczenie zachowawcze nie daje rezultatów, a rozważane jest leczenie chirurgiczne
Niestabilność barku KT, USG, MR Artrografia Wskazane Wskazana warunkowo Dla oceny obrąbka panewki i rozmiaru jamy stawowej oraz uszkodzenia pierścienia rotatorów możemy użyć MR, USG jak i artrografii KT ma tu mniejsze znaczenie. Badania planowane są w zależności od dostępności i miejscowej oceny. Badanie specjalistyczne: USG, artrografia dobrze wykazują uszkodzenie pierścienia rotatorów. MR jest metodą bardziej uniwersalną, ma coraz większe zastosowanie
Schorzenia stawów krzyżowo-biodrowych RTG KT Wskazane Wskazane warunkowo W przypadkach zmian zapalnych np. z.z.s.k. należy unikać równoczasowego wykonywania zdjęć stawów krzyżowo-biodrowych, kręgosłupa piersiowego i lędź wiowego oraz miednicy ze względu na znaczne napromienienie chorego. Gdy zdjęcie RTG nie daje jednoznacznej odpowiedzi należy rozważyć konieczność wyboru pomiędzy scyntygrafią i KT w zależności od objawów klinicznych i obrazu na wyjściowych zdjęciach RTG.
Ból stawu biodrowego przy zachowaniu pełnej ruchomości RTG, MR Wskazane Wielu ludzi w średnim wieku odczuwa ostre krótkotrwałe ostre bóle bez zmian w obrazie RTG. Badanie wykonujemy tylko wtedy, gdy objawy lub obraz choroby wskazują na zmiany zwyrodnieniowe lub martwicę jałową i gdy jest planowana endoprotezoplastyka
Ból stawu biodrowego przy ograniczeniu ruchomości RTG, MR Wskazane Zdjęcie RTG po dłuższej obserwacji chorego (6 tyg.). Wyjątek stanowią dzieci - patrz "Pediatria"
Martwica jałowa głowy kości udowej Scyntygrafia RTG, MR Wskazana Wskazane Scyntygrafia trójfazowa- jedna z podstawowych metod diagnostycznych. Badanie MR wykonuje się przy prawidłowym obrazie RTG bioder zwłaszcza u osób z grupy wzmożonego ryzyka. MR jest też wskazane przy innych niewyjaśnionych bólach bioder
Ból kolan bez blokowania, i ograniczania ruchomości RTG USG Wskazane warunkowo Wskazane warunkowo Wiele objawów zależy od uszkodzeń części miękkich - niewidocznych na zdj. RTG
Ból kolan z blokowaniem i ograniczaniem ruchomości RTG, MR USG Wskazane Wskazane warunkowo Wiele zdjęć RTG pokazuje obraz prawidłowy, ale jest ono niezbędne przy poszukiwaniu ciał obcych pochłaniających promienie RTG. Z tych względów artroskopia i MR powinny być poprzedzone konwencjonalnymi zdjęciami RTG, uzupełnionymi zdjęciami tunelowymi i osiowymi rzepki.
Ból kolan - rozważana artroskopia lub leczenie operacyjne RTG MR, USG Wskazane Wskazane warunkowo Badania wskazane: zdjęcia RTG AP kolan w pozycji stojącej z ujęciem jak największych części ud i podudzi; profilowe w pozycji leżącej z kolanami zgiętymi pod kątem 30 do 45 stopni; tunelowe stawów kolanowych; osiowe rzepek najlepiej w pozycji stojącej (tzw. czynnościowe). MR umożliwia podjęcie decyzji czy wykonać artroskopię czy nie. Nawet u pacjentów ze zdecydowanymi klinicznymi objawami MR gwarantuje chirurgowi znalezieie zmiany nie podejrzewanej przed operacją.
Choroba Osgooda-Schlattera RTG Wskazane warunkowo Charakterystyczny obraz kliniczny
Paluchy koślawe RTG Wskazane Tylko przed operacją
Ostroga piętowa RTG, USG, MR Wskazane Silny ból może być wskazaniem do badań RTG, USG, czy nawet MR - ale u większości chorych leczenie może być prowadzone bez stosowania diagnostyki obrazowej.