SYSTEM SPECJALIZACJI
RADIOLOGIA - DIAGNOSTYKA OBRAZOWA
Opracowanie ma charakter ramowy.
Podstawowym dokumentem jest Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 6
sierpnia 2001 w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów
(Dziennik Ustaw Nr 83 poz. 905 z dnia 13.08.2001 z późniejszymi
zmianami).
ROZPORZĄDZENIE
POSTĘPOWANIE KWALIFIKACYJNE
W celu przystąpienia do postępowania kwalifikacyjnego, lekarz składa
wniosek o rozpoczęcie specjalizacji w zakresie radiologii-diagnostyki
obrazowej do Wojewódzkiego Centrum Zdrowia Publicznego - "wojewódzkiego
ośrodka", na obszarze którego ma zamiar odbyć specjalizację.
Liczbę miejsc specjalizacyjnych na każde postępowanie kwalifikacyjne
dla danego województwa, ustala Minister Zdrowia na wniosek Konsultanta
Wojewódzkiego ds. radiologii - diagnostyki obrazowej.
Składanie wniosków odbywa się dwa razy w roku: do 30 kwietnia albo
do 30 listopada każdego roku.
W ciągu roku dwukrotnie prowadzone jest postępowanie kwalifikacyjne
w terminie: od 1 maja do 15 czerwca i od 1 grudnia do 31 stycznia
Postępowanie kwalifikacyjne obejmuje ocenę formalną wniosku oraz
postępowanie konkursowe, które dla rezydentów i trybu poza rezydenckiego,
po stażu, składa się z dwóch etapów:
- egzamin testowy (ogólnopolski) z ogólnej wiedzy medycznej
- rozmowa kwalifikacyjna przed komisją powołaną przez właściwego
wojewodę, której przewodniczy Konsultant Wojewódzki.
Na podstawie wyników obu etapów postępowania konkursowego ustala
się listy rankingowe lekarzy zakwalifikowanych do realizacji specjalizacji.
Zgodnie z listą rankingową zakwalifikowani lekarze są kierowani
na wolne miejsca szkoleniowe w jednostkach organizacyjnych uprawnionych
do szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie radiologii - diagnostyki
obrazowej na terenie danego województwa i wpisanych na listę Ministra
Zdrowia.
REALIZACJA SPECJALIZACJI
Specjalizację można realizować:
- w ramach etatu rezydenckiego, na podstawie umowy o pracę zawartej
na czas określony z jednostką organizacyjną prowadzącą specjalizację
(etat rezydencki finansowany jest przez Ministerstwo Zdrowia)
- w ramach umowy o pracę, zawartej na czas nieokreślony lub określony
okresem trwania specjalizacji z jednostką organizacyjną prowadzącą
specjalizację
- w ramach urlopu szkoleniowego udzielanego przez pracodawcę
na czas trwania specjalizacji (macierzysty zakład pracy udziela
urlopu szkoleniowego na czas odbywania specjalizacji w jednostce
prowadzącej specjalizację)
- w ramach dziennych studiów doktoranckich prowadzonych przez
uprawniony podmiot (poszerzenie o program specjalizacji zajęć
studiów doktoranckich )
- w ramach umowy cywilnoprawnej.
Lekarz we wniosku może wskazać jednostkę organizacyjną, która ma
wolne miejsca szkoleniowe i która prowadziłaby jego specjalizację
oraz przedłożyć wstępną akceptację kierownika tej jednostki.
Lekarze zakwalifikowani do szkolenia specjalizacyjnego otrzymują
skierowanie do jednostek organizacyjnych uprawnionych do szkolenia
specjalizacyjnego w dziedzinie radiologii-diagnostyki obrazowej,
kartę specjalizacyjną oraz indeks zabiegów i procedur medycznych.
Lekarz wybiera kierownika specjalizacji spośród specjalistów radiologii-diagnostyki
obrazowej wskazanych przez kierownika danej jednostki organizacyjnej
do której został skierowany.
Kierownik specjalizacji jest odpowiedzialny za ustalenie szczegółowego
planu odbywania specjalizacji, który lekarz odbywający specjalizację
zobowiązany jest złożyć w ośrodku wojewódzkim w terminie nie dłuższym
niż 6 miesięcy od daty rozpoczęcia.
Specjalizacja winna odbywać się według programu specjalizacji,
zgodnie ze szczegółowym planem ustalonym przez kierownika.
Program specjalizacji z radiologii i diagnostyki obrazowej
Wiedza wymagana do egzaminu specjalizacyjnego
Podstawy fizyczne i techniczne
Układ oddechowy
Śródpiersie
Serce i wielkie naczynia
Przewód pokarmowy
Układ moczowo-płciowy
Układ kostno-mięśniowy
Neurologia
Twarzoczaszka
Układ naczyniowy
Gruczoły dokrewne i sutkowy
Radiologia pediatryczna
Radiologia zabiegowa
Onkologia
Wykaz badań
Wymagane umiejętności praktyczne
Okres trwania specjalizacji po stażu wynosi 5 lat ( po I° 3 lata)
i może być przedłużony przez kierownika specjalizacji. Okres specjalizacji
może być także na wniosek kierownika specjalizacji skrócony decyzją
Ministra Zdrowia.
W okresie 5 lat wymagane jest odbycie następujących staży:
- staż w radiologii ogólnej (w tym TK min. 6 miesięcy i diagnostyka
USG min 8 miesięcy) - 2,5 roku
- staż w radiologii pediatrycznej - 6 miesięcy
- staż w radiologii naczyniowo-zabiegowej - 5 miesięcy
- staż w radiologii onkologicznej - 1 miesiąc
- staż w zakresie diagnostyki MR - 5 miesięcy
- staż w zakresie diagnotyki chorób sutka - 3 miesiące
- staż w zakresie medycyny nuklearnej - 1 miesiąc
- dodatkowy okres do dyspozycji kierownika specjalizacji
W ramach staży kierunkowych specjalizujący się lekarz zobowiązany
jest do odbycia określonej liczby dyżurów:
12 w zakresie radiologii ogólnej, 5 w zakresie radiologii pediatrycznej,
5 w zakresie ultrasonografii, 5 w zakresie tomografii komputerowej.
Przebieg specjalizacji nadzoruje kierownik specjalizacji. Sprawdza
i ocenia wiedzę teoretyczną i nabyte umiejętności praktyczne specjalizanta:
- kolokwia z zakresu wiedzy teoretycznej i zaliczanie sprawdzianów
z umiejętności praktycznych potwierdzonych wykonanymi samodzielnie
przez lekarza zabiegami i procedurami medycznymi, objętych programem
stażu kierunkowego
- sprawdziany z zakresu określonych programem kursów szkoleniowych
- ocena złożonych opracowań teoretycznych, pracy poglądowej lub
pracy oryginalnej
W szczególności:
po każdym stażu kierunkowym specjalizujący się lekarz zobowiązany
jest do zaliczenia kolokwium dotyczącego materiału objętego programem
szkolenia:
- kolokwium z radiologii ogólnej
- kolokwium z diagnostyki TK
- kolokwium z diagnostyki ultrasonograficznej
- kolokwium z radiologii pediatrycznej
- kolokwium z radiologii naczyniowo-zabiegowej
- kolokwium z radiologii onkologicznej
- kolokwium z diagnostyki MR
- kolokwium z diagnostyki chorób sutka
- kolokwium z medycyny nuklearnej
a także
- kolokwium z prawa medycznego
- kolokwium z promocji zdrowia
W ramach poszczególnych staży kierownik specjalizacji (lub opiekun
danego stażu) ocenia kwalifikacje specjalizującego się do samodzielnego
przeprowadzenia i oceny badań diagnostycznych. Specjalizujący musi
wykazać się umiejętnością wykonania (lub wyznaczenia parametrów
badania wykonywanego przez technika elektroradiologii) i oceny podstawowych
badań objętych programem staży kierunkowych.
Oczekuje się, że lekarz po ukończeniu specjalizacji w zakresie radiologii-diagnostyki
obrazowej wykaże się umiejętnością:
- samodzielnej oceny badań radiologicznych konwencjonalnych (w
tym mammografii), TK, MR i angiograficznych
- planowania badań ze wskazaniem koniecznego protokołu badania
i odpowiednich sekwencji dla poszczególnych problemów diagnostycznych
w badaniach konwencjonalnych, TK, MR i angiograficznych
- wykonywania i interpretacji badań USG (w tym USG-Doppler)
- wykonywania i interpretacji badań kontrastowych przewodu pokarmowego
- wyboru metody diagnostycznej prowadzącej do osiągnięcia informacji
klinicznych przy najmniejszym narażeniu pacjenta na promieniowanie
jonizujące i zachowaniu efektywności ekonomicznej
Do oceny aktywności naukowej specjalizującego służy system punktów
preferencyjnych za czynne i bierne uczestnictwo w kongresach, sympozjach,
szkoleniach wewnętrznych, naukowych posiedzeniach klinicznych w
następującej skali (uczestnictwo czynne / uczestnictwo bierne):
- kongresy międzynarodowe 5 / 3
- kongresy krajowe 4 / 2
- sympozja tematyczne krajowe 3 / 1
- kursy i szkolenia warsztatowe 3 / 1
- szkolenia lokalne i zakładowe 2 / 1
Kandydat ubiegający się o dopuszczenie do egzaminu powinien wykazac
się uzyskaniem co najmniej 5 punktów.
W programie specjalizacji przewidziano także uczestnictwo w kursach
obowiązkowych ("Fizyczne i techniczne podstawy radiologicznych metod
obrazowania" oraz "Wybrane zagadnienia w diagnostyki obrazowej")
oraz zalecanych.
AKTUALNA
LISTA KURSÓW
FORMULARZ ZGŁOSZENIA UCZESTNICTWA
W KURSIE
EGZAMIN
Lekarz przed przystąpieniem do egzaminu państwowego składa do
"właściwego ośrodka" dokumenty specjalizacyjne do 31 lipca albo
do 31 grudnia, w terminie nie dłuższym niż 12 miesięcy od dnia zaliczenia
szkolenia specjalizacyjnego przez kierownika specjalizacji.
Dopuszczenie do egzaminu specjalizacyjnego następuje na wniosek
Komisji powołanej przez Ministra Zdrowia na podstawie dokumentów
specjalizacyjnych.
Dokumenty:
1. indywidualny (szczegółowy) program specjalizacji - zaakceptowany
przez kierownika specjalizacji - opracowany na podstawie ramowego
programu,
2. wniosek lekarza o przystąpienie do egzaminu państwowego,
3. zgłoszenie do państwowego egzaminu specjalizacyjnego po sprawdzeniu
dokumentów pod względem formalnym - wystawione przez Ośrodek Wojewódzki,
4. opinia zawodowa lekarza wystawiona przez kierownika specjalizacji;
5. karta szkolenia specjalizacyjnego z:
- decyzją kierownika specjalizacji o zaliczeniu szkolenia (stażu)
specjalizacyjnego odbytego zgodnie z programem,
- wymaganymi wpisami z potwierdzeniami i zaliczeniami - staży, kolokwiów,
dyżurów itd.,
6. indeks wykonywanych zabiegów i procedur medycznych (potwierdzonych),
7. zaświadczenia o ukończonych kursach,
8. praca poglądowa ogłoszona drukiem lub w maszynopisie z zakresu
problematyki objętej programem specjalizacji zaakceptowana przez
kierownika specjalizacji (osoby posiadające stopnie naukowe: wykaz
publikacji - zaakceptowany przez kierownika specjalizacji, zaświadczenie
o posiadanym stopniu i tytule naukowym),
9. zaświadczenie o znajomości języka obcego (angielski, francuski,
niemiecki, hiszpański),
10. zaświadczenie z Polskiego Lekarskiego Towarzystwa Radiologiczne
o udziale w posiedzeniach w czasie odbywania szkolenia specjalizacyjnego,
11. kserokopie dyplomów posiadanych specjalizacji,
12. kserokopia zaświadczenia o posiadaniu stopnia naukowego
W przypadku, gdy programy specjalizacji określają dodatkowe wymogi
- muszą być one spełnione.
Egzamin specjalizacyjny odbywa się dwa razy do roku: sesja wiosenna:
od
1 marca do 30 kwietnia i jesienna: od 1 października do 30 listopada.
Składa się z dwóch etapów.
I ETAP
Ma formę egzaminu testowego złożonego ze 120 pytań. Dla każdego
pytania podanych jest 5 odpowiedzi do wyboru - tylko jedna jest
prawidłowa.
Egzamin odbywa się w wybranym miejscu w Polsce dla wszystkich osób
zdających w danej sesji. Pytania z testu mają na celu sprawdzenie
wiedzy i sposobu myślenia. Zadania budowane są na podstawie taksonomii
Blooma, wymagającej wykonywania złożonych operacji myślowych. Stosowana
jest trójstopniowa skala: 1 stopień to umiejętność zapamiętywania,
2 stopień sprawdza umiejętność kojarzenia, 3 stopień bada w jaki
sposób posiadana wiedza służy w nowej prostej sytuacji.
Liczba punktów określająca zdanie egzaminu obliczana jest osobno
dla każdej sesji.
Zdanie egzaminu testowego warunkuje dopuszczenie do II etapu egzaminu
specjalizacyjnego.
II ETAP
Odbywa się w wybranych ośrodkach radiologicznych, w tym samym czasie.
Składa się z 3 stopni
(zdanie kolejnego stopnia warunkuje przystąpienie do następnego):
1 stopień
Egzamin praktyczny z USG - zdający winien wykazać się umiejętnością
wykonania badania USG.
2 stopień
Ocena przypadków klinicznych. Każdy zdający ocenia 40 przypadków
na ekranie komputerowym (egzamin jest opracowany w programie Power
Point). Zestawy przypadków składają się z opisu klinicznego oraz
obrazów radiologicznych w liczbie 1-3 (informacja o liczbie obrazów
dla każdego przypadku jest podawana osobno).
We wszystkich ośrodkach są te same zestawy przypadków egzaminacyjnych.
PRZYKŁAD
- plik w formacie Power Point - instrukcja
3 stopień
Rozmowa ustna w czasie której należy odpowiedzieć na 3 pytania problemowe
(we wszystkich ośrodkach są te same zestawy pytań)
Szczegóły dotyczące egzaminu są zawarte w zawiadomieniach rozsyłanych
do zainteresowanych lekarzy przez CEM w Łodzi.
UZYSKIWANIE AKREDYTACJI PRZEZ JEDNOSTKI ORGANIZACYJNE
do prowadzenia specjalizacji i kursów
Jednostki organizacyjne, które planują prowadzenie specjalizacji
z zakresu radiologii-diagnostyki obrazowej muszą uzyskać akredytację
(wpis na listę Ministra Zdrowia).
W tym celu składają do Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego
- Studium Medyczno-Organizacyjne (01 - 826 Warszawa, ul. Kleczewska
61)
wypełniony wniosek wg obowiązującego wzoru, który musi zawierać
akceptację Konsultanta Wojewódzkiego.
Formularze wniosków:
- wniosek o wpisanie na listę jednostek organizacyjnych prowadzących
specjalizację
- wniosek o wpisanie na listę jednostek organizacyjnych prowadzących
staż kierunkowy (dla specjalności lekarskich)
- wniosek o wpisanie na listę jednostek organizacyjnych prowadzących
staż kierunkowy (dla specjalności lekarsko-stomatologicznych)
- przykładowo wypełniony wniosek
o wpisanie na listę jednostek organizacyjnych prowadzących specjalizację
Po sprawdzeniu pod względem formalnym, wniosek jest oceniany przez
Komisję Ekspertów w zakresie radiologii-diagnostyki obrazowej (komisja
zbiera się dwa razy w roku) powołaną przez Ministra Zdrowia. Uzyskanie
akredytacji jest warunkiem wpisania jednostki organizacyjnej na
listę Ministra Zdrowia, co pozwala prowadzić specjalizację. Jednocześnie
z wpisem określana jest liczba miejsc szkoleniowych w danej jednostce.
Jednostki prowadzące specjalizacje muszą spełniać następujące warunki:
1) są jednostkami, których działalność odpowiada profilowi prowadzonej
specjalizacji,
2) zapewniają warunki merytoryczne i organizowane, umożliwiające
realizację programu specjalizacji określonej liczby lekarzy,
3) powołały komisje sprawujące nadzór lub zapewniają pełnienie nadzoru
w ramach istniejącej struktury organizacyjnej :
w przypadku szpitali nad jakością działalności dydaktycznej leczniczej
a w szczególności nad
a. kształcenie podyplomowym lekarzy
b. analizą skuteczności leczenia
c. analizą przyczyn zgonów i zakażeniami szpitalnymi
4) zatrudniają w oddziałach szpitalnych : co najmniej 2 lekarzy
z tytułem specjalisty z zakresu radiologii-diagnostyki obrazowej
5) zapewniają pełnienie obowiązków kierowników przez lekarzy posiadających
tytuł specjalisty
6) mają w swej strukturze organizacyjnej oddział anestezjologii
i intensywnej terapii jeżeli są szpitalami i mają prowadzić specjalizacje
w której wykonywane są zabiegi operacyjne i inne zabiegi i procedury
medycznej wykonywane w znieczuleniu ogólnym
7) posiadają sprzęt i aparaturę medyczną niezbędną do realizacji
zadań określonych programem specjalizacji
8) udzielają świadczeń zdrowotnych odpowiedniego rodzaju, w odpowiednim
zakresie umożliwiających realizowanie programu specjalizacji określonej
liczby lekarzy
9) posiadają odpowiedni sprzęt dydaktyczny oraz zapewniają bazę
dydaktyczną a niezbędną do realizacji programu specjalizacji
10) udzielają całodobowych świadczeń zdrowotnych osobom hospitalizowanym
i niewymagającym hospitalizacji, w stanach zagrożenia zdrowia i
życia oraz w innych przypadkach nie cierpiących zwłoki jeżeli są
zakładami opieki zdrowotnej i mają prowadzić specjalizacje w dziedzinie
medycyny wymagającej prowadzenia dyżurów medycznych,
11) zapewniają lekarzom odbywającym specjalizację odbywanie dyżurów
w liczbie określonej w programie
12) mają zawarte porozumienie z jednostkami organizacyjnymi wpisanymi
na Listę Ministerstwa Zdrowia o prowadzenie staży kierunkowych określonych
programem specjalizacji, których realizacji nie mogą zapewnić w
swojej jednostce
13) uzyskały opinie Konsultanta Wojewódzkiego Radiologii-diagnostyki
obrazowej
Niektóre jednostki organizacyjne mogą prowadzić tylko wybrane staże
kierunkowe wchodzące w skład programu specjalizacji (np. w zakresie
radiologii pediatrycznej). W takim przypadku winny uzyskać akredytacje
na prowadzenie staży kierunkowych. Sposób uzyskiwania jest analogiczny
jak o prowadzenie specjalizacji.
AKTUALNA
LISTA MINISTRA ZDROWIA O PROWADZENIE SPECJALIZACJI I STAŻY KIERUNKOWYCH
Program specjalizacji obejmuje szereg kursów specjalizacyjnych.
Kursy takie muszą uzyskać pozytywna opinię Konsultanta Krajowego,
a także wpis na listę prowadzoną przez Centrum Medycznego Kształcenia
Podyplomowego (CMKP). Udział tylko w takich kursach jest zaliczany.
WNIOSEK
O PROWADZENIE KURSU
Szczegółowe informacje można znaleźć na stronach:
|
